سیمای نورانی امام زمان (عج) در قرآن و نهج البلاغه
سیمای نورانی امام زمان (عج) در قرآن و نهج البلاغه
بر هر انسان فرزانه و دانشمند، روشن و واضع است که عقیده به ظهور حضرت مهدی (عج) عقیده ای است که امید می آفریند و نشاط و تلاش ایجاد می کند. سستی و ناامیدی و کسالت را از بین برده، حرکتهای اصلاح گر و عدالتخواه را تشویق می کند.
فصل اول:
سیمای نورانی امام زمان (عج) در قرآن
قرآن کتابی است انسان ساز، روح بخش و روشنگر، کتابی که هرچه می خواهی در آن موجود، و تمام حقایق از آن جلوه گر است.
قرآن کتابی است که هر دانشمند طبق تخصص خود از آن بهره مند گردیده و حداکثر استفاده را می نماید.
قرآن سند نبوت و خاتمیت پیامبر اسلام است، کتابی که بیش از هزار و چهار صد سال است بر پیامبر نازل شده است و با وجود این همه دشمن، تا به حال احدی نتوانسته مانند آن را بیاورد و یا از آن مختصر ایرادی بگیرد.
قرآن شریف و حضرت مهدی (عج)
بعضی از محققین بیش از 200 آیه از آیات قرآن کریم را متذکر شده اند که تفسیراً و تأویلاً مصداق وجود آن حضرت است.
آیات قرآنی معانی مختلفی دارد، معنی نخستین و ظاهر آن ممکن است درباره یک مسأله خاص و یا گروه معینی باشد، اما معنای دوم آن یک معنای عام و مجرد از زمان و گروه معین است که آن را اصطلاحاً « بطن آیه » گویند.
جامعه جهانی اسلامی:
قوانین اسلام و احکام نورانی قرآن مجید، نظام یک جامعه و برنامه مردم یک کشور وطن و یک نژاد نیست، بلکه دعوت پیامبر اسلام دعوتی جهانی و قوانین آن برای کلیه طبقات و اصناف بشر است.
وعده حکومت جهانی:
خداوند کریم در قرآن مجید در آیات متعددی تشکیل یک حکومت جهانی، ... دین اسلام و غلبه آن بر کلیه ادیان و زمامداری............ فرموده است که در دو سوره مبارکه صف آیه 9 و توبه آیه 33 ........ و یقیناً خبر از واقعه مهمی می دهد که اهمیتش موجب تکرار آن شده است، خبر از جهانی شدن اسلام و عالم گیر گشتن این آیین
و تفسیر این آیات: روزی فرا می رسد که اسلام هم از جهت منطق و استدلال و هم از جهت نفوذ ظاهری و حکومت بر تمام ادیان جهان پیروز خواهد شد و همه را تحت الشعاع خویش قرار خواهد داد.
وراثت زمین:
دین اسلام دعوتش ایمان به خدای یگانه و توحید....... است و چنانچه از اعتقادات و تعالیم اخلاقی، قوانین حقوقی و کیفری، آداب کشورداری و ....... که هدفش............ جماعات و ملتها و برقرار کردن کلمه توحید است و همکاری ارزشمند بین همه انسان ها و برابری و برادری آن ها که ریشه آن کلمه توحید و ایمان و عقیده به خداوند یکتاست. مرحوم طبرسی در تفسیر شریف مجمع البیان
ذیل آیه مبارکه از امام باقر (ع) روایت می کند:
(هم اصحاب المهدی فی آخرالزمان)
( بندگان صالحی را که خداوند در این آیه به عنوان وارثان زمین یاد می کند یاران مهدی عج در آخرالزمان هستند)
وعده الهی:
از سوره نور آیه 55 چنین استنباط می شود که خداوند به گروهی از انسان ها که دارای صفات "ایمان" و "عمل صالح" باشند وعده حکومت روی زمین و نشرآئین حق به طور اساسی در میان همه جوامع بشری را داده است. گروهی از مفسرین وعده الهی به تحقق حکومت جهانی که در آیه بدان اشاره شده است را حکومت حضرت مهدی (عج) می دانند که شرق و غرب جهان در لوای حکومتش قرار می گیرد.
پیروزی نور بر ظلمت:
تاریخ پر افتخار دین مبین اسلام شاهد و سند زنده و گویایی است برای تحقق این خبر غیبی بزرگ قرآن، چرا که از نخستی روزی که پیامبر گرامی (ص) به نبوت مبعوث و دعوت خود را به آیین مقدس اسلام شروع نمود و در مکه نوای توحید و خداپرستی را سرداد توطئه های گونا گون مشرکین برای نابودی این ندای آسمانی و نجات بخض آغاز گردید.
به اعتقاد گروهی از مفسرین و شهادت روایات مختلف که از لسان ائمه معصومین (ع) صادر شده است مرحله نهایی این پیروزی و غلبه بر ظلمت و عدالت به ستم، با ظهور ولی عصر (عج) تحقق می یابد.
نابودی فتنه و فساد:
در سوره انفال آیه 39 به این موضوع بشارت داده شده، در تفاسیر اهل سنت مانند تفسیر الوسی (روح البیان) و تفاسیر مختلف شیعه از امام صادق (ع) چنین نقل شده است:
هنگامی که قائم ما قیام کند کسانی که زمان او را درک کنند تاویل این آیه را خواهند دید به خدا سوگند که در موقع دین محمد (ص) به تمامی که شب پوشش آرام بخش خود را بر می افکند خواهد رسید تا در سراسر روی زمین مشرک و بت پرستی باقی نماند.
طلوع حق:
در سوره اسرا آیه 18 به یک اصل اساسی و کلی دیگر و یک سنت جاودان الهی برخورد می کنیم که مایه دلگرمی همه پیروان حق است و آن اینکه سرانجام حق پیروز است و باطل به طور قطع نابود شدنی است، باطل صولت و دولتی ندارد، عمرش کوتاه و سرانجام به دره نیستی سقوط میکند.
در جمله ( جاء الحق..) در سوره اسرا آیه 18 به قیام حضرت مهدی (عج) تفسیرشده است.
پیروزی لشکر حق:
پیروزی لشکر حق بر باطل و غلبه جندالله و یاری خداوند نسبت به بندگان مرسل و مخلص از وعده های مسلم او و از سنتهای قطعی است که در سوره صافات آیات 173 الی 171 به عنوان یک وعده و سنت (لقد سبقت ...) بیان شده است.
اراده خداوند:
در تفسیر نمونه سوره قصص ایه 4 خداوند پرده از روی اراده و مشیت خود در مورد مستضعفان برداشته و 4 امر را در این زمینه بیان می کند که پیوند و ارتباط نزدیک دارند:
- اینکه ما می خواهیم آنها را مشمول نعمت های خود کنیم. (و نرید ان نمن...)
- اینکه ما می خواهیم آنها را پیشوایان خلق قرار دهیم. (نجعلهم ائمه...)
- اینکه ما می خواهیم آنها را وارثان حکومت جباران قرار دهیم.(و نجعلهم الوارثین...)
- اینکه ما حکومت قوی و پا بر جا به آنها می دهیم. (و نمکن لهم فی الارض...)
پیروزی پیامبران:
سوره مجادله آیه 21 یکی از آیاتی که در آن بشارت به پیروزی حق و پیامبراین عظیم الشأن داده شده است .
اوصاف اماما زمان (عج)، انقلاب و یاران آن حضرت در قرآن:
در حدیثی از امام صادق (ع) در دوره مهدی آل محمد (ث) نقل شده است که:
بخدا سوگند مضطر او است، هنگامیکه در مقام ابراهیم دو رکت نماز بجا می آوردم و دست بر درگاه خداوند متعال بر می دارد و دعای او را اجابت می کند، ناراحتی ها را برطرف می سازد و او را خلیقه روی زمین قرار می دهد.
معجزه آسمانی:
عمربن حنظله از امام صادق ع از قیام قائم پرسید امام ع فرمودند: پیش از قیام قائم عج پنج نشانه است:
- صیحه (فریاد) آسمانی
- خروج سفیانی
- فرو رفتن سفیانی و لشکر او رد زمین
- قتل نفس زکیه
- قتل یمانی
ایمان به غیب:
ایمان به غیب نخستین نقطه ای است که خدا جویان و مومنان را از غیر آنها جدا نموده و پیروان ادیان آسمانی را در برابر خدا و وحی و قیامت قرار می دهد و به همین دلیل نخستین ویژگی انسان ها متقی و پرهیزگار ایمان به غیب ذکر شده است.
ایمان به شهور ولی عصر حجه ابن الحسن عج و مصلح اخرالزمان نیز از جمل مطالب غیبی است پیامبر اعظم اسلام ص از آن خبر و تصدیق او واجب است.
یاران نیرومند:
یاران امام عج از امام سرزمین اسلام و از دورترین کرانه های گیتی و از نقاط پراکنده گرد هم می آیند که در میان آنها افراد شایسته مصری و مومنان حقیقی شام و افراد نیکوکار از عراق و مکه و مدینه و مردان ایثارگر از ایران و غیره وجود دراند.
امیرالمومنین (ع) می فرماید: یاران مهدی جوان هستند و میانسال در میان آنان کم است
ایام الله:
ایام الله سه روز است: روز قیام مهدی (عج)، روز رجعت و روز قیامت.
نشانه قیامت:
هنگامی که بین دنیا و جهان گسترده غیبت که از دید و نگاه ما پنهان است، وحدت و یکپارچگی به وجود آید آنرا قیامت و رستاخیز گویند.
در برخی روایات آمده که حکومت جهانی حضرت مهدی از نشانه های قیامت است.
بقیه الله:
امام باقر می فرماید: قائم این ایه ( بقیه الله خیر لکم...) را تلاوت می کند و سپس می فرماید: من بقیه الله و حجت خدا و نماینده او در زمین بر شما مردم می باشم.
سیمای مجرمان:
امام صادق (ع) می فرماید: زمانی ک قام ما (عج) قیام کند خداوند سیمای دشمنان ما را به ایشان می شناسد پس امر می کند به آن حضرت که آنها را گرفته و با شمشیر سرشان را از تن جدا کند.
حزب الله:
خدا در سوره مجادله آیه 22 بیان می دارد ( آنها حزب الله اند، بدانید و آگاه باشید حزب الله پیروز است)
عصر مهدی (ع):
سوره عصر آیات 1 و 2 3 بیان کننده دوران و عصر قیام مهدی (عج) هستند.
فصل سوم:
سیمای نورانی امام زمان (عج) در نهج البلاغه:
نهج البلاغه کتابی است، فروتر از کلام خدا و فراتر از سخن بشر، کتابی که طراز فصاحت است و پیرایه بلاغت، عبدیت را بیافزاید و دین و دنیا را به کار آید.
حضرت مهدی (عج)از دیدگاه شیعه:
باور داشتن مهدی موعود (عج)به عنوان امام دوازدهم زنده یا غایب جزئی از مذهب ما شمرده می شود و بدون اعتقاد به ان نمی توان یک مسلمان شیعه دوازده امامی و حتی یک سنی و یا زیدی و غیره بود .
اخبار امام علی (ع) از غیبت :
مولا علی (ع) خبر ازاینده وغیب می دهد: (خداوند در میان شما کسی را ظاهر نماید که شما را جمع و پراکندگی شما را به تشکل مبدل سازذ )
شارحان نهج البلاغه معتقدند در این فراز از خطبه شریفه مقصود امام علی (ع)وجود،مبارک ونازنین حضرت مهدی (عج)است.
تداوم امامت تا ظهور امام زمان (عج):
امیرالمومین در خطبه ای می فرماید:(آگاه باشید اهل بیت محمد (ص)مثل ستارگان اسمان است،هرگاه ستاره ای ازآنان غروب کند ،ستاره ای دیگر طلوع نماید (تا ظهور صاحب الزمان)،گویا می بینیم در پرتو خاندان پیامبر (ص)نعمت های خدا بر شما تمام شده و به آنچه آرزو رسیده اید).
احیاء کتاب و سنت:
درآن هنگام که ولی الله الاعظم و حاکم عدالت بیشه،پرچمدارهدایت،قدم به جوامع بشری بگذارد،هوا وهوس و تمایلات حیوانی که ملاک و محور رشد وکمال قرار گرفته است بوسیله آن حجت برگزیده ربانی،بطلان و سقوط خود را اشکار می سازد.
ویژگی های دولت کریمه امام عصر (عج):
الف:اقامه قسط وعدل در جهان:
بارزترین ویژگی جامعه جهانی م دملت کریمه ولی عصر(عج)گسترش قسط وعدل است
ب:همه جهانیان خداپرست هستند.
امیرالمومنین در وصف حکومت و عصر امام مهدی (عج) می فرمایند :
.....سوگند به کسی که جانم به دست اوست،«در عصر حضرت قائم عج»هیچ ابادی نمی ماند مگر اینکه هر صبح و شام در آن شهادت به وحدانیت خدا و رسالت پیامبر اسلام (ص)داده شود.
ج:امنیت و صلح عمومی:
بواسطه حکومت حضرت مهدی(عج)راهها آنقدر امن می شود که حتی اگر ضعیف ترین مردم از شرق به مغرب سفر نماید از احدی به او اذیت و آزار نمی رسد .
د:شکوفایی اوضاع اقتصادی جامعه:
از رسول خدا (ص)نقل شده:(امت من در زمان مهدی چنان نعمتی برخوردار شوند که مانند آن را هرگز ندیده باشد ،اسمان باران بر سرآنان فرو ریزد و زمین هیچ گیاهی را نگاه نداشته مگر اینکه آنرا می رویاند.
ه:احیاء کتاب وسنت:
یکی از اوصافی که امیرالمومنین در خطبه ای برای حکومت حضرت ولی عصر(عج)بیان می کنند،این است که آن حضرت کتاب وسنت از بین رفته را احیاء می کند.
مخفی از دیدگاه مردم
حضرت امیرالمومنین علی (ع)در خطبه ای اشاره به فتنه ها وپیشامدهای سخت،آخرالزمان نموده و از وجود نورانی امام عصر (عج) خبر می دهند.
امکان تشرف به حضور امام زمان (عج)در زمان غیبت کبری.
مرحوم سید بن طاووس اعلی الله مقامهدر اینباره می فرمایند :
راه به سوی امام زمان برای کسی که خداوند بخواهد عنایتش را شامل حال او کند و احسان خود را بر او کامل گرداند باز است.
«توقیع مبارک»
امام عصر (عج)در توقیع مبارک خود به نام علی بن محمد ممری اعلام می دارد:
غیبت کامل آغاز شده و هر کس پیش از خروج سفیانی و صیحه آسمانی ادعای مشاهده نماید کذاب و مفتری است.
راز تشریفات:
به اعتقاد عده ای از تشرف یافتگان محضر شریف امام زمان ،راز بزرگ تشرف به محضر حضرت صاحب الزمان «محبت و عشق»به محضران بزرگوار است.
یکی از مهمترین علل محرومیت از فیض دیدار حضرت مهدی(عج) در زمان غیبت ،آلودگی های روحی و سیئات اخلاقی است.
وصف حضرت مهدی(عج):
امام علی (ع) در خطبه ای در وصف حضرت مهدی (ع) می فرمایند:
امام زمان زره دانش بر تن دارد،و با تمامی آداب ،و با توجه و معرفت کامل آن را فراگرفته است حکمت گمشده اوست که همواره در جستجوی ان می باشد و نیاز اوست که در به دست آوردنش می پرسد.
حضرت مهدی (عج)و اهل سنت:احادیث زیادی از اهل سنت و تالیفات علماء و محدثین معرف این گواه است .و کهن ترین کتاب از اهل سنت ذرباره حضرت مهدی (عج)کتاب (فتن وملاحم)اثر حافظ نعیم .........می باشد.
بازگشت حکومت دنیا به آل محمد (ص):
امام علی (ع)درباره ظهور دولت حقه ال محمد علیهم هتسلام می فرماید: دنیا بر ما و ال محمد بازگرددو مهربانی نماید مانند بازگشت شتر بدخو و گازگیر به بچه خویش و در پی آن این آیه کریمه را تلاوت نمودند:
ما اراده کرده ایم که بر مستضعفین منت نهاده وآنها را پیشوایان خلق قرارداده و وارث ملک حکومت فرعونیان گردانیم.
غیبت صغری وغیبت کبری:
امام عصر دو غیبت است مرتبه اول آن غیبت صغری شهرت دارد ،غیبت کبری بعد از مرگ نائب چهارم در زمان غیبت صغری در نیمه شعبان 329 غیبت کامل آغاز گردید.
نواب اربعه در زمان غیبت صغری:
1-عثمان بن سعید 2-محمد بن عثمان 3-حسین بن روح 4-ابوالحسن علی بن محمد .....
فلسفه غیبت:
به گفته امام صادق (ع):موضوع غیبت سری از اسرار خدا و غیبتی است از غیوب الهی،چون خدا را حکیم می دانیم باید اعتراف کنیم که کارهایش از روی حکمت صادر می شود گرچه تفصیلش برای ما مجهول باشد.
چند علت از اسرار غیبت:
1-حکمت ها و اسرار معلومی که درغیبت هست،امتحان بندگان
2-عدم آمادگی مردم در پذیرش سیره ان حضرت
3-عدم تمکین مردم
چرا امام زمان (عج)ظهور نمی کند:
هشام بن سالم از امام صادق (ع)نقل می کند که آن حضرت فرمودند:
تا همه اصناف مردم به حکومت نرسند صاحبالامر قیام نمی کند،برای اینکه وقتی حکومتش را تشکیل داد کسی نگوید اگر ما هم به حکومت می رسیدیم با عدالت رفتار می کردیم.
عدم طاقت و توانایی سلوک با ولی عصر
به گفته مرحوم بهبهانی زیاد نگویید چرا امام عصر(عج)ظهور نمی کند زیرا شما طاقت و توانایی سلوک با او را ندارید،زیرا لباس او درشت و خوراک او نان جو است.
اجتماع مومنین:
امام علی (ع)در فراز اول سخن خود می فرماید:چون وقت آن برسد پیشوای جهانیان امام عصر (عج)آشکار گشته وبر مقام خلافت و سلطنت خود مستقر گردد.
امام زمان (عج)چه وقت ظهور می کند؟
برای ظهور امام عصر وقتی تعیین نشده بلکه ائمه اطهار تعیین کننده است ظهور را کاذب دانسته اند .
علائم ظهور:
الف-علائم حتمی :قبل ظهور باید واقع شود.
ب-علائم غیر حتمی:علائمی که اگر شرائط آن محقق شوند آن علائم نیز محقق می شود.
1-خروج سفیانی 2-خروج دجال 3-ندای آسمانی.